Scheiden en een koophuis: verkopen, uitkopen of samen eigenaar blijven?

Een scheiding is al zwaar genoeg. En dan moet je ook nog beslissen wat er met het huis gebeurt. Verkopen? Uitkopen? Of toch samen eigenaar blijven? In dit blog vind je de drie opties, inclusief de voor- en nadelen. Zodat je weet waar je aan toe bent en onnodige conflicten voorkomt.

Drie opties voor jullie koophuis

Bij een scheiding met een koophuis heb je in de basis drie keuzes. Je verkoopt het huis en verdeelt de opbrengst. Een van jullie koopt de ander uit. Of jullie blijven samen eigenaar, ook na de scheiding. Elke optie heeft gevolgen voor je financiën, je woonruimte en soms ook voor de kinderen.

Welke optie het beste past, hangt af van jullie situatie.

1. Kunnen jullie nog door één deur?

2. Heeft één van jullie genoeg inkomen om de hypotheek alleen te dragen?

3. Wat willen de kinderen?

Hieronder volgt een uitleg van elke mogelijkheid.

Optie 1: het huis verkopen

Dit is de meest gekozen route. Jullie verkopen het huis, lossen de hypotheek af en verdelen de overwaarde. Beide partijen kunnen daarna opnieuw beginnen, ieder met een eigen budget voor een nieuwe woning.

De overwaarde verdeel je meestal fiftyfifty, tenzij er andere afspraken staan in huwelijkse voorwaarden of een samenlevingscontract. Hebben jullie samen geïnvesteerd in een verbouwing? Dan kan dat de verdeling beïnvloeden. Laat dit vooraf goed vastleggen, dat scheelt discussie achteraf.

Wat als jullie een restschuld hebben? Dan blijven jullie in principe allebei verantwoordelijk voor dat bedrag. Bespreek met de hypotheekverstrekker welke mogelijkheden er zijn om dit op te lossen.

Wie bepaalt de vraagprijs?

Dit is een vraag die vaak spanning oplevert. De één wil snel verkopen, de ander wil het maximale eruit halen. Een taxatie door een onafhankelijke makelaar helpt om discussie te voorkomen. Die waardebepaling is gebaseerd op feiten, niet op emotie.

Jullie hoeven niet allebei een eigen makelaar in te schakelen. Eén makelaar die neutraal opereert en beide partijen op de hoogte houdt, werkt vaak prettiger. Zeker als de communicatie onderling stroef verloopt.

Bezichtigingen terwijl je nog samenwoont

Het klinkt ongemakkelijk en dat is het soms ook. Toch wonen veel stellen nog samen tijdens het verkoopproces. Maak vooraf afspraken over wie er aanwezig is bij bezichtigingen en wie het woord voert. Of spreek af dat jullie allebei niet thuis zijn.

Een makelaar die ervaring heeft met scheidingssituaties weet hoe hiermee om te gaan. Diegene zorgt voor duidelijke communicatie naar beide partijen en houdt het zakelijk. Dat scheelt frustratie.

Optie 2: je partner uitkopen

Wil één van jullie in het huis blijven wonen? Dan kun je de ander uitkopen. Je neemt dan het deel van je ex over en wordt volledig eigenaar. Klinkt simpel, maar er komt het nodige bij kijken.

De uitkoopsom bereken je door de overwaarde te delen door twee. Stel, het huis is €400.000 waard en de hypotheek is €250.000. Dan is de overwaarde €150.000 en betaal je je ex €75.000. Let op: dit bedrag moet je kunnen financieren en de hypotheek moet je alleen kunnen dragen. De bank toetst opnieuw of het inkomen dat toelaat.

Lukt het financieel niet? Dan valt deze optie af en kom je toch uit bij verkopen.

Optie 3: samen eigenaar blijven

Dit is de minst gekozen optie, maar soms wel logisch. Bijvoorbeeld als de kinderen in het huis willen blijven wonen tot ze volwassen zijn. De ene ouder blijft dan in het huis, de ander vertrekt. Maar jullie blijven samen eigenaar en dus samen verantwoordelijk voor de hypotheek.

Dit vraagt veel vertrouwen en goede afspraken. Wat als de woningmarkt verandert? Wie betaalt onderhoud? En wat als één van jullie een nieuwe partner krijgt die wil intrekken? Leg alles vast bij een notaris, anders volgt later gegarandeerd gedoe.

De meeste financieel adviseurs raden deze constructie af, tenzij er een duidelijke einddatum is. Bijvoorbeeld: over vijf jaar verkopen we alsnog.

Wat als je ex niet wil meewerken?

Soms weigert een ex om te verkopen of om medewerking te verlenen. In dat geval kun je naar de rechter stappen om verkoop af te dwingen. Dit kost tijd, geld en energie. Probeer het dus eerst onderling of met een mediator op te lossen.

Een makelaar kan hierin ook een rol spelen. Niet als scheidsrechter, maar wel als neutrale partij die beide kanten informeert over de markt en de mogelijkheden. Soms helpt een zakelijke blik om een vastgelopen situatie te doorbreken.

Eerst scheiden of eerst verkopen?

Hier is geen vast antwoord op. Het huis mag verkocht worden voor, tijdens of na de scheiding. Wat handig is, hangt af van de situatie. Verkopen tijdens de procedure kan stress geven, maar ook duidelijkheid scheppen. Bespreek met de advocaat of mediator wat in jullie geval slim is.

Eén ding is zeker: hoe duidelijker de afspraken vooraf, hoe soepeler het proces verloopt.